Dấu hóa bất thường trong bản nhạc đời tu

51 lượt xem

Salem nhỏ, Học viện MTG Vinh

DẤU HÓA BẤT THƯỜNG TRONG BẢN NHẠC ĐỜI TU

Ngày 15/11 – Nhật ký góc bình yên trong tâm hồn tôi

Trong một bản nhạc, không phải nốt nhạc nào cũng giống nhau, cũng không phải âm thanh nào khác biệt đều là sai lạc. Có những nốt nhạc tưởng chừng chênh vênh giữa dòng giai điệu, nhưng chính sự xuất hiện của chúng lại làm nên nét độc đáo và chiều sâu cho cả bản hòa âm. Từ một câu chuyện nhỏ trong giờ kinh sáng hôm nay đã khiến tôi nghĩ đến điều ấy, và nghĩ nhiều hơn về những “dấu hóa bất thường trong bản nhạc đời tu”.

Sau thánh lễ sáng, cộng đoàn cùng nhau hát kinh phụng vụ, bất chợt tôi nghe văng vẳng đâu đó tiếng hát lạc tông rõ ràng của một chị. Thú thật, giọng chị nghe chẳng mấy dễ chịu, ồm ồm như giọng một bà cô đang chát chúa điều gì đó khó chịu trái ngược với sở thích. Một số chị khẽ bật cười, một số khác lại kín đáo liếc mắt nhìn nhau, nghe có vẻ khó chịu. Thế nhưng, với một người có chút hiểu biết về âm nhạc như tôi, tôi nhận ra một điều khá thú vị: giọng hát của chị chỉ lạc tông so với cộng đoàn, chứ hoàn toàn không lạc tông so với tiếng đàn. Chị vẫn giữ đúng cung cao mà đàn đang phát ra. Hóa ra, có lẽ vì mệt mỏi hay uể oải, một số chị đã dần hạ thấp giọng hát, kéo theo cả cộng đoàn cùng xuống tông. Và thế là, người vẫn giữ đúng cao độ ban đầu bỗng trở thành người lạc điệu giữa số đông.

 Vậy rốt cuộc, ai mới là người lạc tông? Người khác biệt với cộng đoàn nhưng vẫn giữ đúng chuẩn mực, hay người hòa mình vào số đông nhưng lại vô tình đi chệch khỏi chuẩn mực ấy?

Câu chuyện nhỏ ấy khiến tôi nghĩ đến đời sống cộng đoàn, đặc biệt là đời sống thánh hiến. Phải chăng đôi khi chúng ta quá dễ dàng đánh giá một người chỉ vì họ không giống số đông, một chị có cách suy nghĩ khác, một người có cá tính mạnh, một người không dễ dàng thuận theo mọi ý kiến chung hay là một người nghiêm túc khăng khăng giữ nội quy… liệu có phải vì thế mà họ trở thành người khó hòa nhập? Hay đôi khi, chính sự đồng thuận quá dễ dàng của chúng ta lại khiến những giá trị đúng đắn bị bỏ quên? Triết học đã dạy tôi hiểu về thực tại tự thân rằng, có những giá trị chân lý tồn tại khách quan, không bị chi phối hay thay đổi bởi nhận thức và sự đồng thuận của số đông. Dù không ai nhận ra hay thừa nhận, bản chất của chân lý ấy vẫn không vì thế mà thay đổi.

Giống như một dấu hóa bất thường trong một bản nhạc, cái lạc loài giữa số đông nhưng với tần suất ít ỏi, nó sẽ mang trong mình bản chất của một nốt nhạc tạo âm hưởng đặc biệt, nhấn mạnh một cung bậc cảm xúc hoặc có thể làm sáng hơn những dòng chảy của những nốt nhạc khác và hòa mình tuyệt vời với cả bài hát, nhân vị trong đời sống thánh hiến cũng sẽ là một dấu hóa đặc biệt, mang theo những ân huệ riêng, tính cách độc đáo, thêm thi vị cho đời tu. Tuy nhiên, một dấu hóa chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó được đặt đúng vị trí và phục vụ cho tổng thể bản nhạc. Nếu dấu hóa xuất hiện tùy tiện, với tần suất quá nhiều hoặc không tuân theo quy luật hòa âm, nó có thể khiến giai điệu trở nên rối loạn. Cá tính cũng thế! Khác biệt không đồng nghĩa với việc muốn làm gì thì làm; tự do cũng không có nghĩa là đặt sở thích cá nhân lên trên lợi ích chung. Khi cái tôi quá lớn, khi người ta chỉ muốn người khác lắng nghe mình mà không muốn lắng nghe ai, khi ai cũng khăng khăng giữ lấy cung giọng riêng, bản nhạc du dương của đời sống thánh hiến ấy sẽ dần trở thành một bản “tông điếc” lộn xộn và hỗn loạn.

Bởi thế, sống cộng đoàn đâu phải là đánh mất bản sắc cá nhân để trở thành bản sao của người khác, không cứ vì số đông mà lao vào như con thiêu thân, không phải lúc nào cũng phải hát theo đa số, nhưng cũng không thể chỉ chăm chăm giữ lấy giọng hát của riêng mình. Điều quan trọng là biết phân định đâu là điều cần trung thành, đâu là điều cần thay đổi; đâu là khác biệt đáng trân trọng, đâu là cái tôi cần được thanh luyện.

Có lẽ, vẻ đẹp của một cộng đoàn không nằm ở chỗ tất cả mọi người đều có cùng một giọng hát, nhưng ở chỗ mỗi người biết giữ đúng nốt nhạc của mình và đồng thời biết lắng nghe người khác. Hiệp nhất là khi những khác biệt được đón nhận, những cá tính được thanh luyện và mọi người cùng quy hướng về một nhịp điệu chung là “Đức Kitô”.

Và biết đâu, trong một cộng đoàn, điều đáng sợ không phải là có một người hát lạc tông, mà là tất cả cùng hát sai nhưng chẳng còn ai đủ can đảm để nhận ra và điều chỉnh lại! Điều quan trọng không phải là chúng ta hát giống nhau đến mức nào, nhưng là chúng ta có đang cùng nhau hát đúng bản nhạc mà Thiên Chúa muốn những người sống đời thánh hiến hát lên như một tiếng vọng vang giữa một cuộc sống đa âm và tạp sắc như thế giới ngày hôm nay chăng?

Ước gì mỗi chúng ta có đủ khiêm tốn để nhận ra nốt nhạc của mình, đủ can đảm để trung thành với những giá trị đúng đắn và đủ yêu thương để đón nhận những thanh âm khác biệt. Bởi sau cùng, điều Thiên Chúa mong đợi không phải là một cộng đoàn có những con người giống hệt nhau, nhưng là một bản hòa âm của những tâm hồn biết lắng nghe, bổ túc và cùng nhau quy hướng về Ngài.

Và tôi cũng tự hỏi: liệu nốt nhạc tôi đang cất lên mỗi ngày có thực sự góp phần làm đẹp bản nhạc đời tu như Thiên Chúa muốn???

 

 

Có thể bạn quan tâm