An nhiên tuổi xế chiều

Lan Hương, Học viện MTG Vinh

AN NHIÊN TUỔI XẾ CHIỀU

Trong ánh hoàng hôn dần buông của buổi xế chiều, khi đang tản bộ trên con đường quen thuộc quanh ngôi nhà nguyện nhỏ, tôi bắt gặp Chị – một nữ tu cao niên đang nhọc nhằn dịch chuyển chiếc xe lăn. Theo phản xạ tự nhiên, tôi vội bước tới, khẽ khàng thưa: “Chị ơi, để em đẩy chị về phòng nhé!”. Một giọng nói trầm lắng, thỏ thẻ đáp lại: “Dạ, nhờ chị giúp em một tay nhé!”.

Tôi vui vẻ đẩy chiếc xe lăn hướng về dãy nhà ở. Vì phòng của chị nằm ở tầng hai, chúng tôi phải di chuyển bằng thang máy. Khi cánh cửa cabin dần khép lại, tấm gương soi phản chiếu một hình ảnh thật tĩnh lặng: người nữ tu già ngồi bình yên trên xe lăn, còn tôi đứng phía sau, đôi tay vịn chặt tay lái. Bỗng chốc, tôi nhận ra khuôn mặt chị chùng xuống, ánh mắt có chút né tránh, như thể đang đối diện với một sự thật hiện sinh đầy khắc nghiệt. Bất giác, một luồng suy nghĩ thoáng qua tâm trí tôi: Chắc hẳn chị đang nhớ về thuở thanh xuân, cái thời tuổi trẻ đầy huy hoàng với những năm tháng bôn ba phục vụ nơi này nơi kia, hay những nhiệm kỳ gánh vác trách nhiệm và sứ mạng quan trọng. Thuở ấy, chị cũng từng trẻ trung, năng động, xinh đẹp và ngập tràn nhiệt huyết như tôi lúc này. Thế mà giờ đây, khi bóng xế tà huy đã nhuộm màu muối tiêu lên mái tóc, chị lại phải tựa nương vào sự trợ giúp của người khác. Nghĩ đến đây, lòng tôi chợt vang vọng lời thánh sử Gio-an từng viết: “Thật, Thầy bảo thật cho anh biết: lúc còn trẻ, anh tự mình thắt lưng lấy và đi đâu tuỳ ý. Nhưng khi về già, anh sẽ phải giang tay ra cho người khác thắt lưng và dẫn anh đến nơi anh không muốn” (Ga 21, 18).

Được sống chung dưới một mái nhà với các chị cao niên là một cơ hội quý giá để tôi được tiếp xúc và chiêm ngắm những cuộc đời ở chặng cuối con đường. Quan sát nhịp sống bình lặng của những người đi trước, lòng tôi dâng lên bao nỗi suy tư, chạm ngõ những góc khuất mà trước đây bản thân chưa từng nghĩ tới. Tôi nhớ lại trong ký ức, chị họ tôi từng chất vấn tôi: “Đi tu rồi khi về già sống với ai? Ai chăm sóc? Không có con cháu sum vầy thì cô quạnh lắm…”. Thế nhưng, những ai không sống đời Thánh hiến làm sao thấu hiểu được một sự thật: Người tu sĩ khi về già không buồn sầu, không cô đơn, và lại càng không bất hạnh.

Ở đó, người tu sĩ có một gia đình Hội dòng rộng lớn tuy không chung dòng máu ruột thịt, nhưng là những người chị em chung một mái nhà, chung lý tưởng và cùng chung lời kết ước với Đấng Tình Quân. Hơn nữa, ở buổi chiều tà của kiếp người, người tu sĩ già vẫn được tận hưởng “niềm vui đồng trang lứa”. Đó là những người tri kỷ mà năm tháng trước đã cùng chung sống, cùng tu học, cùng trưởng thành, cùng tuyên khấn, cùng dấn thân phục vụ và giờ đây là cùng nhau già đi. Tại nhà hưu dưỡng, là nơi những tâm hồn đồng điệu để cùng ngồi lại và hoài niệm về những thước phim kỷ niệm đã qua. Đặc biệt hơn cả, những tu sĩ cao niên luôn có dư dả thời gian và không gian để kết hiệp mật thiết với Chúa – dù là trong nhà nguyện tĩnh lặng hay ngay trên giường bệnh đơn sơ. Hình ảnh những nữ tu dù đau yếu nhưng đôi tay vẫn ôm chặt cây Thánh giá vào lòng đã dạy cho tôi hiểu rằng: cho đến khi da mồi tóc bạc, khi sức tàn lực kiệt, thì tình yêu Giê-su vẫn là nguồn sức mạnh bất biến của họ. Mặt khác, nếu người cao tuổi ngoài xã hội thường dễ rơi vào cảm giác cô đơn hay mặc cảm mình là người “vô dụng”, thì người tu sĩ già lại khác. Khi không còn sức lực hay tài năng để lao tác, họ vẫn đóng góp cho Giáo hội và Hội dòng bằng kho tàng vô giá: những lời cầu nguyện không ngừng nghỉ. Đó không chỉ là sứ mạng, mà còn là hơi thở thiêng liêng trong đời họ.

Sự hiện diện và tinh thần lạc quan của các chị cao niên mang một giá trị vô bờ bến. Kinh qua bao thăng trầm của thời cuộc, nếm trải mọi cảnh huống nhân sinh, các chị biết điều gì là đúng, điều gì là sai, cái gì cần buông bỏ và cái gì đáng nắm giữ. Một Hội dòng nếu vắng bóng các tu sĩ già thì thật là một thiệt thòi lớn, bởi lẽ cộng đoàn ấy đã mất đi một hậu phương cầu nguyện vững chãi cho những chiến sĩ đang dấn thân nơi tiền tuyến truyền giáo xa xôi. Quả thực, các chị chính là minh chứng sống động cho lời Thánh vịnh 92: “Già cỗi rồi vẫn sinh hoa kết quả, tràn đầy nhựa sống, cành lá xanh rờn” (Tv 92, 15).

Càng tiếp xúc, tôi càng thấu hiểu tính cách của các chị cao niên. Người già dường như lại trở về làm con trẻ: dễ nhõng nhẽo, hay giận hờn và thích được chiều chuộng, ủi an – đúng như người xưa thường bảo: “Một đời người, hai lần trẻ con”. Nhưng những lời nói và cử chị của các chị cao niên khiến tôi cảm thấy thật dễ thương và thầm cảm phục sự đơn sơ, hồn nhiên của các chị. Suy tư về những người đang đứng ở “cuối sân ga cuộc đời”, tôi tự nhủ mình phải tập đón nhận và bao dung: tập làm quen khi trí nhớ các chị không còn minh mẫn, tập kiên nhẫn khi chân tay các chị chậm chạp, và tập thấu hiểu cả những khi tính khí các chị thay đổi thất thường. Bởi vì chính tôi, trong một tương lai gần hay xa, cũng sẽ phải già đi. Nếu hôm nay tôi không học cách đối xử ân cần, kính trọng các bậc tiền bối, thì ngày mai, chính tôi cũng sẽ rơi vào hoàn cảnh tương tự.

Thiết nghĩ, khi người ta đã dốc hết nhiệt huyết để đón nhận ánh bình minh rực rỡ của tuổi trẻ, thì lúc đến những chương cuối của cuốn sách cuộc đời, xin cho ta cũng biết an nhiên đón nhận buổi hoàng hôn lịm tắt. Đón nhận một cách thanh nhàn, bình an và tràn đầy lòng biết ơn.