Bình an tìm ở đâu?

Trong lịch sử nhân loại, có một mẫu số chung là muôn loài luôn tiến hoá để đạt đến sự hoàn thiện, đủ thích nghi cho mọi hoàn cảnh sống. Sự tiến hoá là cần thiết để mỗi loài tồn tại và bảo vệ giống nòi. Quá trình này vừa đưa đến sự tự thân vận động, đồng thời cũng dẫn đến sự cạnh tranh với các loài khác. Để bảo vệ chủng tộc, mỗi loài phải chiến đấu với các chủng tộc khác, phải cạnh tranh thức ăn, nước uống, các nguồn lợi, cuộc cạnh tranh ấy gây ra những cuộc chiến, và để nắm chắc phần thắng, mỗi chủng tộc phải hoàn thiện các khâu vũ khí và chiến thuật. Hầu hết các dân tộc và muôn loài rơi vào cảnh chiến tranh triền miên, để lại hậu quả là cái chết, sự tang thương và nỗi lo sợ thường trực. Phải chăng ngoài chiến tranh, không có giải pháp nào khả thi cho sự bảo vệ dân tộc và nòi giống?

Theo quy luật tự nhiên, mọi sinh vật có sinh có diệt, loài này lấy loài khác làm thức ăn. Sự sinh diệt này nhằm cân bằng sinh thái. Không loài nào độc quyền thống trị và cũng không loài nào hoàn toàn tự diệt, loài này cân bằng cho loài kia. Với con người thì khác, con người được tạo lập để bảo vệ và làm cho muôn loài sinh trưởng. Đó là ơn gọi mà Chúa đã gieo vào bản chất của con người, là nhiệm vụ đầu tiên “có tên có tuổi” cụ thể cho con người “Đức Chúa dẫn muôn loài đến với con người xem con người đặt tên chúng là gì” (St 2,19). Đặt tên không đơn thuần là gọi cái này cái kia, con vật này con vật kia là gì cho bằng xây dựng tương quan với chúng. Cũng vậy, con người được mời gọi xây dựng tình liên đới với nhau “Thiên Chúa làm ra người nữ như trợ tá tương xứng của con người” (St 2,20-21). Ấy là con người học cách tương trợ lẫn nhau như những trợ tá tương xứng, cùng thực thi sứ mạng chăm sóc muôn loài mà Chúa đã trao, giúp muôn loài tiến bộ, bình an và hạnh phúc. Như vậy, về bản chất và sứ mạng, con người được đặt bên nhau vì sự tăng tiến mọi loài, mục đích chung này đòi hỏi sự đoàn kết, hợp nhất và bổ trợ cho nhau.

Trên thực tế, sự ghen ghét đã đẩy con người vào sự cạnh tranh, cám dỗ kiêu ngạo khiến con người muốn tìm sự thống trị và độc tôn. Ông bà nguyên tổ rơi vào sự cạnh tranh với Thiên Chúa, đổ tội cho nhau và dục vọng đã khiến họ lệ thuộc nhau, thống trị nhau, không còn sự tự lập và bổ túc. Thế giới từ đó đi vào sự hỗn loạn, Cain loại trừ Aben. Lúc ấy vũ khí đã ra đời, và nhân loại tiếp tục các cuộc đua vũ trang. Nếu lịch sử văn minh thế giới chứng kiến sự tiến bộ của công cụ lao động làm giàu cho đời sống con người, thì nửa tối của nhân loại cũng chứng kiến những loại vũ khí mới ra đời, tân tiến về tốc độ và mức tàn phá. Ki-tô giáo không phủ nhận dục vọng để lại từ thời nguyên tổ, nhưng thực tại ấy là vấn đề mà mỗi quốc gia và mỗi người phải đối diện. Nó mời gọi nhân loại phải chiến đấu để trung thành với sứ mạng cùng nhau kiến tạo sự tiến bộ muôn loài. Sứ mạng ấy chắc chắn bao gồm việc giải trừ vũ khí bởi vũ khí đem lại mối đe doạ hơn là bảo vệ, luôn mang tính chiến đấu hơn là đề phòng tự vệ.

Trái đất đã rơi vào cảnh thiếu tình thương từ tạo thiên lập địa, nghèo đói, chiến tranh, bất bình đẳng đúng hơn phải là những kẻ thù để mọi người cùng nhau chống lại, chứ con người đâu có là kẻ thù của nhau.

Từ trên thập giá, Chúa Giê-su đã ban cho con người một loại vũ khí mới, giúp xây dựng một vương quốc mới “nước tôi không thuộc thế gian này, nếu tôi thuộc thế gian này, các thuộc hạ đã chiến đấu cho tôi, nhưng nước tôi không thuộc chốn này” (Ga 18,36). Ấy là vương quốc của hoà bình, của bác ái và tha thứ. Chính Chúa đã dùng cái chết của mình để cứu muôn loài chứ không phải dùng muôn loài để cho mình được sống. Ki-tô giáo từ ấy cống hiến cho thế giới một nền hoà bình không phải dựa trên vũ khí mà ở sự loại trừ mọi vũ khí, loại trừ mọi thứ bạo lực chống lại bạo lực, lấy tha thứ đáp lại hận thù, lấy sự thật đáp lại đe doạ, lấy sự chân thành làm khí cụ cảm hoá và yêu thương.

Và trên hết, Ki-tô giáo khuyến khích sự bỏ mình, càng không cậy dựa bản thân càng được sự bình an, bởi trần thế, vật chất và vũ khí chỉ đem lại bất an vì phải bảo vệ, phải giữ, trong lo sợ, bất an. Cuộc sống như thế sẽ mãi là một cuộc chạy đua không ngơi nghỉ.

Tựu trung, sự tang thương, mất mát là điều mà không quốc gia hay một loài nào mong muốn. Điều ấy mời gọi mỗi quốc gia cùng ngồi lại trong sự đối thoại, đặt ích lợi của cả nhân loại và mỗi nhân vị lên trên hết. Cùng bắt tay trong hoà bình, cùng nhìn về một hướng, cùng san sẻ cách vô vị lợi, ấy là con đường trên hết đem lại an bình và sung túc, là bình an xây dựng bằng tình thương và bác ái “đức mến thì nhẫn nhục, hiền hậu, không ghen tương, không vênh vang, không tự đắc, không làm điều bất chính, không tìm tư lợi, không nóng giận, không nuôi hận thù, không mừng khi thấy sự gian ác, nhưng vui khi thấy điều chân thật. Đức mến tha thứ tất cả, tin tưởng tất cả, hy vọng tất cả, chịu đựng tất cả. Đức mến không bao giờ mất được” (1Cr 13,4-8).

Mỗi người cùng cầu nguyện cho hoà bình và yêu thương giữa mọi quốc gia trên thế giới, xin cho chiến sự nơi các chiến trường mau kết thúc để người dân yên ổn cuộc sống và phát triển kinh tế. Ki-tô giáo đóng góp một lời cầu nguyện, đóng góp một tiếng nói, đóng góp một con đường để cùng với thế giới xây dựng vương quốc của hi vọng, của bác ái để mọi người được an vui và êm ấm, ngay ở đời này. Bình an xây dựng bằng bỏ mình, bằng đức mến, và bình an trước rồi mới có phát triển.

Lm. Antôn Nguyễn Quang Huy, S.J.

Nguồn: dongten.net